MusiqPad
PL

Jak czytać symbole akordów

Aktualizacja:

Symbol akordu to skrót: litera mówi, od jakiego dźwięku akord się zaczyna, a to, co stoi po niej, mówi, jak jest zbudowany. Gdy znasz kilka zasad, przeczytasz każdy śpiewnik i każdy „lead sheet”. Poniżej najważniejsze z nich, z polskimi zwyczajami zapisu.

Litera: podstawa akordu (i polskie H oraz B)

Pierwsza litera to podstawa: C, D, E, F, G, A, H. Krzyżyk albo bemol zapisuje się zwykle znakiem: C#, Eb, F#. W polskim zapisie trzeba pamiętać o jednej różnicy. Polskie H to angielskie B, a polskie B to angielskie B♭. Akord „B” w polskim śpiewniku to więc B-dur (angielskie B♭), a „Hm” to h-moll (angielskie Bm).

Ta różnica przyszła do nas z tradycji niemieckiej i dotyczy także nazw dźwięków: mówimy Fis, Cis, Es, As. Jeśli grasz z anglojęzycznych tabulatur, sprawdź, czy „B” oznacza tam H. Prawie zawsze tak jest.

Durowy, molowy i małe litery w śpiewnikach

Sama litera to akord durowy: C to C, E, G. Dopisek „m” oznacza akord molowy: Cm to C, Es, G. Różnica to tylko tercja: wielka (4 półtony) w akordzie durowym, mała (3 półtony) w molowym.

W wielu polskich śpiewnikach, zwłaszcza harcerskich i turystycznych, akordy molowe pisze się małą literą, a durowe wielką. „a d E” oznacza wtedy a-moll, d-moll i E-dur. Podobnie nazywamy tonacje: C-dur wielką literą, a-moll małą. Jeśli w śpiewniku nie ma żadnego „m”, a są małe litery, to właśnie ta konwencja.

Septymy: C7, Cmaj7, Cm7

Cyfra 7 dodaje czwarty dźwięk, ale uwaga, które siódemki są które:

  • C7 to akord septymowy dominantowy: C, E, G, B. Septyma jest mała, 10 półtonów nad podstawą.
  • Cmaj7 to akord z septymą wielką: C, E, G, H. Septyma leży 11 półtonów nad podstawą. Bywa zapisywany jako CΔ.
  • Cm7 to akord molowy z septymą małą: C, Es, G, B.
  • Cm7b5 to akord półzmniejszony: C, Es, Ges, B. W jazzie pisze się go też jako Cø.
  • Cdim7 to akord zmniejszony septymowy: same tercje małe, C, Es, Ges, Heses.

Najczęstszy błąd: „maj” nie oznacza akordu durowego, tylko septymę wielką. C7 i Cmaj7 brzmią zupełnie inaczej, choć różnią się jednym półtonem.

sus, add9 i akordy z basem

„sus” to akord zawieszony: tercja znika, a w jej miejsce wchodzi sekunda (sus2: C, D, G) albo kwarta (sus4: C, F, G). Taki akord nie jest ani durowy, ani molowy i zwykle rozwiązuje się na zwykłą triadę.

„add9” dodaje nonę bez septymy: Cadd9 to C, E, G, D. Natomiast C9 ma i septymę małą, i nonę: C, E, G, B, D.

Ukośnik oznacza bas. C/E to akord C-dur z dźwiękiem E na dole, czyli pierwszy przewrót. Za ukośnikiem może też stać dźwięk spoza akordu, np. C/B, gdzie bas schodzi o cały ton.

Jeszcze kilka skrótów, które spotkasz w nutach: „dim” albo „°” to akord zmniejszony (C, Es, Ges), „aug” albo „+” to akord zwiększony (C, E, Gis), a „5” to power chord, czyli sama podstawa i kwinta, bez tercji. Power chord gra się głównie na gitarze elektrycznej z przesterem, bo tercja w takim brzmieniu łatwo się rozmywa.

Dłuższe symbole czyta się od lewej do prawej, element po elemencie. Cm9 to akord molowy (m), z septymą małą i noną (9). C7sus4 to akord septymowy, w którym tercję zastąpiła kwarta: C, F, G, B. Gdy symbol wygląda skomplikowanie, rozbij go na podstawę, rodzaj tercji, septymę i dodatki.

Tabela wzorów akordów

Tabela pokazuje wszystkie 20 rodzajów akordów, które znajdziesz w naszych narzędziach: nazwę, symbol, wzór w interwałach i dźwięki od C.

AkordSymbolWzórOd C
durowyC1 3 5C E G
molowyCm1 ♭3 5C Es G
septymowy (dominantowy)C71 3 5 ♭7C E G B
z septymą wielkąCmaj71 3 5 7C E G H
molowy z septymą małąCm71 ♭3 5 ♭7C Es G B
zawieszony z sekundąCsus21 2 5C D G
zawieszony z kwartąCsus41 4 5C F G
zmniejszonyCdim1 ♭3 ♭5C Es Ges
zwiększonyCaug1 3 ♯5C E Gis
durowy z sekstąC61 3 5 6C E G A
molowy z sekstąCm61 ♭3 5 6C Es G A
z dodaną nonąCadd91 3 5 9C E G D
nonowy (dominantowy)C91 3 5 ♭7 9C E G B D
molowy nonowyCm91 ♭3 5 ♭7 9C Es G B D
nonowy z septymą wielkąCmaj91 3 5 7 9C E G H D
półzmniejszonyCm7b51 ♭3 ♭5 ♭7C Es Ges B
zmniejszony septymowyCdim71 ♭3 ♭5 𝄫7C Es Ges Heses
septymowy z kwartąC7sus41 4 5 ♭7C F G B
molowy z septymą wielkąCm(maj7)1 ♭3 5 7C Es G H
power chord (kwinta)C51 5C G

Zwróć uwagę na kolumnę z dźwiękami: w zapisie polskim zobaczysz tam H i B zamiast angielskiego B i B♭, a także nazwy z końcówkami -is i -es. Wzór w interwałach jest taki sam w każdym języku, więc jeśli znasz go dla C, zbudujesz ten sam akord od każdego innego dźwięku. Wystarczy policzyć półtony w górę od nowej podstawy.

Akordy w tonacji C-dur

Na każdym stopniu gamy durowej powstaje triada. W C-dur trzy z nich są durowe (C, F, G), trzy molowe (Dm, Em, Am), a jedna zmniejszona, na VII stopniu, od dźwięku H. Większość prostych piosenek korzysta właśnie z tych siedmiu akordów.

StopieńAkordDźwięki
ICC E G
iiDmD F A
iiiEmE G H
IVFF A C
VGG H D
viAmA C E
vii°HdimH D F
Akordy na pianino

Zobacz i posłuchaj każdego akordu na klawiaturze

Pytania

Dlaczego w polskich śpiewnikach jest H zamiast B?
Polska przejęła nazwy dźwięków z tradycji niemieckiej: H to angielskie B, a B to angielskie B♭. Dlatego akord B w polskim śpiewniku to B-dur, a Hm to h-moll.
Co oznacza mała litera, np. „a” albo „e”?
W wielu polskich śpiewnikach mała litera to akord molowy: a to a-moll (Am), e to e-moll (Em). Wielka litera to akord durowy.
Czym różni się Cadd9 od C9?
Cadd9 to C, E, G i D, bez septymy. C9 ma dodatkowo septymę małą B: C, E, G, B, D.